Władza - to szansa wywierania przez jednostkę lub grupę rzeczywistego wpływu na istotne sytuacja życia przez ukierunkowywanie własnego postępowania (władza powyżej sobą - indywidualna) czy też postępowania innych osób (władza powyżej innymi - społeczna). Władza wykraczająca niezależnie od dominacja jednostki powyżej sobą - inaczej władza społeczna - jest zdolnością ukierunkowywania zachowań innych ludzi obojętnie od tego, azaliż jest to zgodne z ich interesem i wolą. Dokąd przeważa kongruencja interesów i woli współzależnych osobników - w tamtym miejscu zbędne związki władcze.
Ze względu na twarz relacji jest dozwolone przemawiać o władzy:
- indywidualnej - panowania powyżej sobą i swym postępowaniem względem innych przez priorytet między alternatywnymi wariantami zachowań;
- wspólnotowej - wynikającej z bezpośrednich relacji międzyosobniczych (np. rodzinnych, sąsiedzkich, towarzyskich, mafijnych),
- publicznej - obejmującej duże, niepowiązane więzami osobistymi społeczności, występującej w formie władzy państwowej, ekonomicznej, ideologicznej.
Władza wspólnotowa i publiczna należą do szerszej kategorii władzy społecznej. Mianem tym określa się podejście socjalny zachodzący między jednostkami społecznymi bądź grupami społecznymi, w którym jedna ze stron tego stosunku ma ewentualność w droga wytrwały i uzasadniony narzucania własnej woli drugiej stronie, poniekąd nie zważając na jej oporu, i ma środki zapewniające kontrolę tego postępowania; owszem pojęte zależności władzy występują w każdej grupie społecznej, w której persona wydaje polecenia, a vip odmienny je wykonuje. Z relacjami władzy i podporządkowania mamy do czynienia wzdłuż i wszerz w tamtym miejscu, dokąd istnieje rozbiór na przełożonych i podwładnych.
Władza polityczna to rzemiosło ukierunkowywania zachowań współzależnych społeczności o sprzecznych interesach za pomocą nakazów i zakazów egzekwowanych uznawanymi za dopuszczalne środkami, na tak duża liczba skuteczna i długotrwała, na tak jak uznawana przez podporządkowanych za prawomocną.
Naturalnym zadaniem generalnym władzy politycznej jest kreowanie i nadzór ładu umożliwiającego seks i kooperacja podległej jej wpływom społeczności na skroś uzgadnianie zachowań i przezwyciężanie sprzeczności wewnętrznych i z innymi nacjami.
Patologicznym wynaturzeniem władzy politycznej bywa potęgowanie i kreowanie wewnętrznych i międzynarodowych skonfliktowań po to, by pełniej zapanować ponad skłócanym i zastraszanym narodem.
.
Władza społeczna - wspólnotowa i publiczna - prawdopodobnie się motywować na dobrowolnej akceptacji mającej źródło w uznaniu jej autorytetu i prawowitości (legalizm) czy też na przymusie społecznym, a chociażby przemocy fizycznej.
Władzę jest dozwolone także określać w szerszy sposób:
A ma władzę powyżej B, podczas gdy przypuszczalnie sprawić, że B zrobi to, czego by nie zrobił bez oddziaływania A. W owym czasie wolno nagrodzić pogląd władzy negatywnej, która ma obszar, kiedy B postępuje w przeciwieństwie w stosunku do woli A.
Według klasycznej definicji Maxa Webera, władza to dowolna okazja wykonywania własnej woli w ramach danych stosunków społecznych bez względu na veto i na to, na czym ta przypadek się opiera.
Często przyjmuje się, że podmiot podporządkowana sprawującemu władzę, powinna dysponować podmiotowość społeczną. Z tego względu np. niektórzy uważają, że między niewolnikami a ich właścicielami ustosunkowanie się władzy nie zachodził, niewolnicy byli gdyż na amen uprzedmiotowieni.
Spis treści
- 1 Źródła władzy
- 2 Sylwetka władzy
- 3 Potoczne przekonania czym jest władza
- 4 Typy definicji władzy
- 5 Władza w charakterze funkcja
- 6 Władza w charakterze przymiot nosiciela
- 7 Władza jak nastawienie społeczny
- 8 Różne pojęcia władzy
- 9 Władza a inne formy podporządkowania woli
- 10 Władza w ujęciu Maxa Webera
- 11 Władza a społeczeństwo
- 12 Funkcje władzy
- 13 Zobacz też
//
Źródła władzy
Najważniejsze źródła władzy:
- przemoc
- przymus
- nagrody
- tradycja
- charyzma
- wiedza
Sylwetka władzy
Władzę możemy ujmować na dwóch płaszczyznach stosunków społecznych.
- Pierwsza to płaska powierzchnia przedmiotowa będzie płeć słaba mówiła o tym, że „władza wypada do kogoś” ewentualnie ponadto, „że szycha ma władzę”.
- Druga to płaska powierzchnia podmiotowa mówi o tym, że „władza trochę postanawia, realizuje, pozwala, daje”.
Władza przypadkiem być zarówno celem rywalizacji ewentualnie współpracy (bić się o władzę, celebrować władzę), podczas gdy i środkiem do osiągnięcia czegoś (za pomocą władzy…).
Terminu władza używa się również w znaczeniu instytucji, np.: władza kościelna, władza partyjna, władza związkowa, władza samorządowa, władza państwowa, (te właśnie pojęcia na ogół uważa się za potoczne definicje władzy). Jest dozwolone wziąć władzy również natura przenośni, np.: władza piękna, władza ciemności, władza porządku, władza pieniądza itp.
Od ogromnie dawna podejmowane próby zdefiniowania pojęcia władza nie satysfakcjonują większości badaczy:
- J. Burns – „ludzie od dwóch tysięcy lat starają się przedziurawić tajemnicę władzy, jakkolwiek jej charakter w dalszym ciągu pozostaje nieuchwytna”,
- M. Marsh – na rzecz tego badacza „władza to koncept oszukańczych nadziei”,
- R. Dhal – „to bezdenne bagno”,
- H. Morgenstein – uważa, że jest to jeden z najtrudniejszych problemów nauki o polityce,
- B. de Jouvenal – uważa władzę za nie zbadaną tajemnicę obywatelskich powinności.
Wśród przyczyn trudności w określaniu władzy leży powszechność jej występowania w życiu człowieka od początku jego społecznego rozwoju, frekwencja nieomal we wszystkich kontaktach międzyludzkich, rozległy profil dziedzin społecznej aktywności, jaki sobą obejmuje. Wykonanie władzy dotyka również najgłębszych interesów życiowych poszczególnych jednostek i grup społecznych, co pozostaje nie bez znaczenia na rzecz całego procesu poznawczego, jaki się z tą kategorią wiąże.
Potoczne przekonania czym jest władza
Istnieje parę przekonań, co to owszem rzeczywiście władza:
- Władza – to zjawa uniwersalne właściwe zarówno przyrodzie, podczas gdy i ludziom tudzież bytom idealnym, polega pani na naturalnej zasadzie panowania jednych i podporządkowywania się im drugich
- Władza – to wydarzenie naturalny i ma pierwiastek natomiast źródła w biologicznej strukturze wspólnej ludziom i zwierzętom. (Pisze się o niej jak o relacji człowiek-przyroda, dokąd zasoby siły roboczej uderzenie poddają swojej woli zachowania zwierząt, ujarzmiają siły przyrody a jak indziej od niej zależą)
- Władza – czasem postrzegana jest również jak pewna materia rządząca światem, zapewnia mu niezbędną harmonię, istniejącą bez względu od konkretnych przejawów.
- Władza – to również wrodzona człowiekowi popyt bycia kierowanym natomiast siłą działającą na mięso, duszę i szare komórki, pchającą go do podporządkowywania innych swojej woli.
Typy definicji władzy
- definicja behawioralna – władza jak przypadek modyfikowania zachowania innych ludzi,
- definicja teleologiczna (celowościowa) – władza jak spełnianie celów, robienie zamierzonych skutków,
- definicja instrumentalna – władza jak szansa stosowania szczególnych środków w celu osiągnięcia zamierzonego celu,
- definicja strukturalna – władza w charakterze osobliwy odmiana stosunku między rządzącymi a rządzonymi,
- definicja władzy jak wpływu – władza to traf wywierania wpływu, oddziaływanie pojawia się w owym czasie, jak pojawia się autorytet,
- definicja konfliktowa – władza jak źródło konfliktu, władza to również wybieg rozwiązywania tego konfliktu,
Władza jak funkcja
Władza być może również napełniać rolę funkcji:
- integracyjnej,
- dystrybucyjnej,
- ochronnej,
- strukturotwórczej.
Władza jak właściwość nosiciela
Posiadanie władzy nie jest w tym miejscu zależne od systemu, w jakim znajduje się informacja zespół, aliści od samej jednostki, grupy społecznej azaliż instytucji.
Władza jak podejście społeczny
Po pierwsze danie: z władzą możemy mieć do czynienia w tamtym czasie, jak jeden człowiek podporządkowuje się innemu jednorazowo i bez uczestnictwa osób trzecich w charakterze obserwatorów.
Po drugie: władza być może być jednorazową, nieutrwaloną w jakiś droga dominacją kogoś powyżej kimś.
Dlatego także rozszerzona wykładnia stosunku społecznego prowadzi do uznania za władzę jednorazowego i przypadkowego wymuszenia na kimś uległości.
Różne pojęcia władzy
- Władza jest stosunkiem społecznym, w którym jedna stronica podejmuje decyzje o pewnym stanie rzeczy, a druga je realizuje w wyjście kongruentny z decyzją i przy kontrolą decydującego. (J.Szczepański)
- Władza polityczna - inaczej plenipotencja do tworzenia prawa włącznie z karą śmierci i w konsekwencji ze wszystkimi pomniejszymi karami w celu określenia i zachowania własności a dodatkowo użycia siły społeczności do wykorzystania tych praw, a w obronie wspólnoty nim zagrożeniem zewnętrznym to całokształt na rzecz włości publicznego. (John Locke)
- Władza polityczna – władza polityczna jak wszelka zorganizowana na zasadzie przymusu władza jednej grupy ludzi w stosunku do innej grupy ludzi. (Ujęcie marksistowskie)
- Władza polityczna – władza polityczna jak organizm stosunków społecznych zachodzących między określonymi podmiotami, polegający na dyspozycja stosowania trwałego przymusu w celu zmuszenia drugiej okolica do określonego postępowania. (Marek Żmigrodzki, Marek Chmaj)
- Władza polityczna – artyzm podporządkowywania sobie woli organów państwa jak zbiorowości o złożonej strukturze nazywana społeczeństwem obywatelskim. (Widmo częste w trakcie wyborów)
- Władza polityczna – władza polityczna, inaczej traf podejmowania decyzji i kontrolowanie ich wykonania w sposobie uzyskiwania, chronienia i pomnażania dóbr publicznych tudzież o sposobie i rozmaitych sposobach dystrybucji tych dóbr. (Pogląd z encyklopedii politologii)
Władza a inne formy podporządkowania woli
Wielkie chęć wywołuje próba odróżnienia władzy od: mocy, panowania, zarządzania, wpływu, kontroli i autorytetu.
- Stosunek wielkość - władza:
Można podać definicję to w kolejny wyjście: znakomitość prawdopodobnie mieć kogoś w swojej mocy, przecież nie ma ponad zanim władzy. Jeśli w następstwie tego jeden człowiek więzi drugiego w celu zmuszenia go do danego zachowania, to wolno zaaprobować że ma go w swojej mocy. Z władzą będziemy mieli do czynienia wtedy podczas gdy podmiot więziona zastosuje się do poleceń azaliż żądań od niej oczekiwanych.
- Stosunek hegemonia - władza:
Można w tym miejscu rzec, że wyższość wynika z przewagi, którą jest dozwolone wyzyskać do przeforsowania swojej woli, alias zrealizowania władzy. Góruje się ponad kimś sprawnością fizyczną, erudycja doświadczeniem, majątkiem i innymi warunkami. W tym miejscu nadzwyczaj łatwo jest dozwolone dostrzec różnicę dominacja od władzy. Nie mając ponad kimś władzy wolno wbrew to mieć go w swojej mocy. A nie mając powyżej kimś władzy nie wolno ponad zanim panować.
- Stosunek administracja – władza:
Można uhonorować w tym miejscu dwaj istotne stanowiska: utożsamiające te kategorie i różnicujące. W tym drugim przypadku administracja traktuje się w charakterze pogląd mające szerszy kierunek aniżeli władza.
Każda władza jest zarządzaniem, pomimo tego nie każde administracja jest władzą. Jest dozwolone, gdyż sterować ludźmi ograniczając ich wolę, natomiast subordynacja się takiemu kierownictwu nie jest obligatoryjne – nie przewiduje się w tej okolicy żadnych sankcji za zachowania niezgodne z proponowanymi.
- Stosunek działanie – władza:
Można w tym miejscu wymienić nieco punktów widzenia. Po pierwsze danie często pojęcia te utożsamia się, co nie wymaga rozwinięcia. Po drugie oddziaływanie jest zakresowo szerszy aniżeli władza. Władza to forma wpływu, niedaleko czym niezgodność polega tu na natężeniu zdolności do oddziaływania u jednej ze stron występującej tu relacje. Po trzecie władzę i oddziaływanie prosto z mostu się oddziela. Po czwarte uczestnik najważniejszy i uczestnik podrzędny muszą być świadome zachodzącej między nimi reakcji.
- Stosunek dozór – władza:
Władzę i działanie kojarzy się często z kontrolą. Jakkolwiek wykonywanie kontroli jest często jednoznacznie z wykonaniem władzy. Ma to obszar wówczas, jak sterowany zdaje sobie sprawę z tego, że jego behawior podlega obserwacji i postępuje się w tamtym czasie zgodnie z obowiązującymi go normami nie chcąc się narazić na ewentualne sankcje.
- Stosunek uznanie – władza:
Pojęcie to jest używane nie właśnie w sąsiedztwie określeniu, że „ktoś ma autorytet”, ewentualnie „ktoś jest autorytetem” lecz również, gdy mówimy np.: o autorytecie ojca, nauczyciela, przełożonego, prezydenta, parlamentu. Podporządkowywanie się takiemu autorytetowi przypisujemy nie tak wiele czyimś predyspozycjom w jakim stopniu przyznanym mu uprawnieniom.
Władza w ujęciu Maxa Webera
Rodzajów władzy jest jak najbardziej parę. M. Weber wyróżnił trzy:
- Tradycyjną
- Charyzmatyczną
- Legalną
1) Władza tradycyjna - występowała aktualnie we wczesnym średniowieczu i w niektórych dzisiejszych społeczeństwach plemiennych, jest uświęcona wielowiekowym przestrzeganiem zwyczaju. Uzasadniała niewiasta wyróżnioną pozycję władcy, jaki z kolei stał na straży jej przestrzegania.
2) Władza charyzmatyczna - opiera się na „osobistej zdolności jednostki podporządkowywania sobie ludzi i ich oddaniu i zaufaniu w stosunku do przywódcy”. Jest, wtedy to władza zindywidualizowana, władza, której pies z kulawą nogą odmienny pomijając osobą obdarzoną charyzmą nie jest w stanie odprawić. ów kategoria sprawowania władzy ma wprawdzie twarz przemijający (np. Wałęsa, Lepper). Prędzej azaliż później władza musi być “produkowana” niedaleko pomocy biurokratycznej sprawności (zobacz plus: lider charyzmatyczny).
3) Władza legalna – do jej sprawowania uzasadniony jest ktoś, jaki działa w ramach przyznanych mu kompetencji, określonych przez właściwy schludność normatywny.
Władza a społeczeństwo
Władza państwowa (polityczna)
Typ władzy uniwersalnej, ogólnospołecznej, obejmującej ludzi zamieszkujących określone teren, sprawowanej przez nie zaplanowany kiciarz, oddzielony od ogółu ludności; władza państwowa opiera się w ostateczności na groźbie użycia przemocy fizycznej w formach przewidzianych prawem, niedaleko czym władca mają dzisiaj monopol dysponowania siłą fizyczną (faktyczna moc).
Ich władzę wspiera tytuł do rządzenia (powaga), pochodzący z legitymacji kompetencyjnej (prawowitość władzy) i z legitymacji ideologicznej, przede wszystkim z przekonania, że włodarz działają mądrze i poprawnie na przedmiot społeczeństwa.
Każda władza państwowa opiera się po części na mocy, po części na autorytecie instytucjonalnym organów władzy państwowej. Uczestnik władzy państwowej w systemie demokratycznym ma twarz kolegialny; składa się z bezpośredniego podmiotu władzy państwowej i społecznego (ostatecznego) podmiotu władzy.
Bezpośredni strona tworzy pracownicy życzliwy organów państwa zaś funkcjonariusze administracji państwowej (organizacja biurokratyczna). Kierownicze gremia organizacji państwa, partii politycznych, grup interesów tudzież środków masowej komunikacji są elitą władzy.
Natomiast społecznym podmiotem władzy państwowej jest naród, pospólstwo, inaczej ogół obywateli uczestniczących w powoływaniu kierownictwa politycznego i wpływających na jego rządy.
Podmiotem władzy państwowej jest łącznie inteligencja władzy i naród; nie ma więc jednego, suwerennego podmiotu, kto by w fortel nieodwołalny i najwyższy rangą rozstrzygał o tym, kto używanie postępować z uprawnień władczych (panowanie ludu sprawowane przez elity wybierane przez lud).
Bezpośredni uczestnik władzy państwowej zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne i zewnętrzne, chroni układy społeczno-ekonomiczne, stwarza również dar do samoorganizowania się społeczeństwa, np. w formach samorządu społecznego.
Do głównych uprawnień podmiotu władzy państwowej należą uprawnienia prawodawcze, tj. do ustanawiania na gruncie konstytucji norm prawnych uniwersalnie wiążących, bez naruszania konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, do dokonywania czynności aktualizujących obowiązki przewidziane przez w tym momencie ustanowione normy (decyzje administracyjne podejmowane przez stopień, kierunek pionowy administracji ogólnej i służby wyspecjalizowane) natomiast do wymierzania sankcji w stosunku do osób przekraczających normy prawne (aspekt sprawiedliwości zaś organa bezpośredniego przymusu: armia, milicja, Usługa Więzienna). Organa wyposażone w uprawnienia władcze tworzą miglanc władzy państwowej; matacz ów jest skonstruowany albo na zasadzie jednolitości i centralizacji (ustroje władzy absolutnej), ewentualnie zgodnie z zasadą podziału władzy.
Historycznie częstsze były i są w dalszym ciągu niedemokratyczne formy sprawowania władzy państwowej; pracownicy taktowny nie jest wyłaniany w wyborach, nie odpowiada poprzednio społeczeństwem za swoje działania, a społeczność jest dopiero co biernym przedmiotem rządzenia (tyranie starożytne, monarchie, dyktatury).
Podmiotem władzy jest w takich systemach lub zespół, lub niewielka gromada oligarchiczna (arystokracja, wskazówka wojskowa, przywódcy monopartii). Monarchie, przede wszystkim dziedziczne, opierają się na autorytecie władzy, zaś dyktaturom towarzyszy ustrój polityczny policyjny; nasila się w owym czasie stosowanie bezpośredniego przymusu, w formach nie przewidzianych prawem.
Władza ekonomiczna
Zdolność podmiotu władzy do narzucania swej woli, zmuszania do określonego zachowania i kontrolowania przedmiotu władzy. Przedmiotami władzy ekonomicznej są czynniki produkcji (grunt, angaż, kasa), produkty, podmioty gospodarcze (przedsiębiorstwa, banki, organizacje gospodarcze), ręce do pracy i grupy społeczne, instytucje.
Podmiotami władzy ekonomicznej mogą być zasoby ludzkie (często jak właściciele czynników produkcji bądź produktów), przedsiębiorstwa, instytucje, państwo, organizacje międzynarodowe.
Źródłem władzy ekonomicznej prawdopodobnie być własność (czynników produkcji, produktów, podmiotów gospodarczych), erudycja (w zasadzie zdolność zarządzania), tytuł własności władzy innego rodzaju (np. politycznej, religijnej), zakres ekonomiczna.
Rodzaje władzy ekonomicznej zależą od relacji między podmiotem a przedmiotem władzy, np. właściciel przypuszczalnie sprzedać faktor produkcji czy też zlecać własnym przedsiębiorstwem, zakład pracy mające siłę ekonomiczną być może ustanawiać konsumentowi wyższe ceny; najemny pracobiorca zarządca prawdopodobnie zlecać cudzym przedsiębiorstwem; państwo być może mieszać się w prywatne interesy, określającpułapy cenowe bądź sterować procesami gosp. przez politykę gospodarczą bądź normy prawne.
Na przestrzeni wieków jest widoczna, zgodna z procesami politycznymi, kierunek do zmniejszania zakresu ekonomicznej władzy autorytarnej na przedmiot władzy ograniczonej (współwładzy). Ograniczanie władzy autorytarnej oznacza również poszerzanie kręgu osób odpowiedzialnych za procesy ekonomiczne.
Władza publiczna
Sformalizowana władza grupy społecznej posługującej się przymusem w celu realizacji określonych zadań i celów. Taki jakość władzy przypuszczalnie być realizowany nie właśnie przez podmioty państwowe, mimo to plus np. organy piszczałkowe samorządu terytorialnego, władzę kościoła.
Funkcje władzy
- strukturotwórcza - tworzenie podziałów społecznych wynikających ze stopnia dostępu do władzy politycznej;
- integracyjna - koordynowanie i uregulowanie konfliktowych działań podmiotów, dookoła nadrzędnych wartości i interesów warunkujących stabilność systemu politycznego, umacnianie spójności społeczeństwa, wzmacnianie tożsamości wspólnot politycznych
- dystrybucyjna - narzucenie kryteriów i regulacji podziału dóbr materialnych i niematerialnych pośrodku podmioty
Zobacz też
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
dotyczących władzy
- przegląd zagadnień z zakresu politologii
- panowanie
- polityka
- funkcje władzy politycznej
- anarchia