Nier贸dka

October 13th, 2008

Nier贸dka, nullipara albo opar 0 to okre艣lenia kobiet, kt贸re w swoim 偶yciu coraz ani razu nie urodzi艂y dziecka lub nie urodzi艂y w ci膮gu 20 tygodni od momentu zap艂odnienia.


Przeczytaj tak偶e zastrze偶enia dotycz膮ce poj臋膰 medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne 鈥 Portal poziomy: Nauki medyczne

Action Learning

October 13th, 2008

Action learning to sprawa s膮dowa wychowawczy, w toku kt贸rego podmiot analizuje w艂asne zachowania i doznanie w celu ich poprawy. Robi si臋 to w niewielkich grupach zwanych Zespo艂y Action Learning (Action Learning Sets). Strategia jest zw艂aszcza polecana doros艂ym bowiem umo偶liwia refleksj臋 i powt贸rn膮 analiz臋 w艂asnych dzia艂a艅. Ma to na celu lepsze zaplanowanie przysz艂ych dzia艂a艅 i poprawienie ich.

Action Learning kawa na 艂aw臋 r贸偶ni si臋 od tradycyjnych metod nauczania, kt贸re koncentruj膮 si臋 na prezentacji wiedzy i umiej臋tno艣ci. W przeciwie艅stwie do nich, skupia si臋 na analizie dokonanych dzia艂a艅, z kt贸rej wy艂ania si臋 m膮dro艣膰 prowadz膮ca w konsekwencji do poprawy umiej臋tno艣ci i jako艣ci przysz艂ych zachowa艅. Action Learning twardo wi膮偶e si臋 z dziedzinami takimi podczas gdy: egzystencjalizm, psychologia rozwoju cz艂owieka i socjologia nauczania grupowego.

Tw贸rca metody Action Learning, pedagog Reginald Revans zmar艂 w roku 2003 w wieku 95 lat, metod臋 t臋 wymy艣li艂 w latach czterdziestych dwudziestego wieku. Skr臋powany by艂 z brytyjskim przemys艂em i s艂u偶b膮 zdrowia 鈥 pracuj膮c w tych instytucjach doszed艂 do wniosku, 偶e konwencjonalne metody nauczania s膮 znacznie nieefektywne.

W za艂o偶eniach, ucz膮cy si臋 mieli by膰 wyczulani na braki w swojej wiedzy i motywowani do jej uzupe艂niania na skro艣 akuratnie zadawane pytania i wsparcie innych borykaj膮cych si臋 z podobnymi problemami. P贸藕niej Revans stworzy艂 dopracowa艂 swoj膮 ide臋, kt贸r膮 wolno skondensowa膰 w r贸wnaniu:

L = P + Q

Gdzie 鈥濴鈥 oznacza uczenie si臋 (learning), 鈥濸鈥 tradycyjne sposoby przekazywania wiedzy (鈥瀙rogrammed鈥 knowledge) a 鈥濹鈥 鈥 testowanie na rzecz umo偶liwienia wgl膮du w sytuacj臋 (questioning)

Na potrzeby 鈥濹鈥 sformu艂owano kwartet g艂贸wne pytania:

  • gdzie?
  • kto?
  • kiedy?
  • co?

Oraz trzy dodatkowe

  • dlaczego?
  • jak co niemiara? (how many?)
  • jak niema艂o? (how much?)

Mimo, 偶e 鈥濹鈥 jest osi膮 ca艂ej metody Action Learning, to istniej膮 z wi臋kszym nat臋偶eniem liberalne jej sformu艂owania, kt贸re pozwoli艂y na szerokie proliferacja i stosowanie metody na ca艂ym 艣wiecie, w ksi膮偶ce Revansa znajduj膮 si臋 przyk艂ady m.in. z USA, Kanady, Ameryki 艁aci艅skiej, Bliskiego Wschodu azali偶 Azji.

Pomys艂 Revansa jest bez ustanku rozwijany 鈥 na przypadek dr Richard Hale i dr Charles Margerison, obydwaj od pocz膮tku kariery stykaj膮cy si臋 z ide膮 Revana i jego kontynuatorami, stworzyli rewolucyjn膮 metod臋 szkolenia lider贸w. Stworzony przez nich Uniwersytet na rzecz lider贸w propaguje zadawanie pyta艅 (osobistych i zawodowych) coraz nim zapoznaniem si臋 z wiedz膮 ksi膮偶kow膮, co wsp贸艂gra z pogl膮dem Revana, 偶e teoria ma przebiega膰 po praktyce.

Literatura

  • Chambers, A. and Hale, R, 2007. Keep Walking: Leadership Learning in Action, RHA Publications, UK.
  • Davison, R.M., Martinsons, M.G. and Kock, N. 2004. Principles of canonical action research, Information Systems Journal, 14(1), 65-86.
  • Kramer, R. 2007. How Might Action Learning Be Used to Develop the Emotional Intelligence and Leadership Capacity of Public Administrators? Journal of Public Affairs Education, 13 (2): 205-230.
  • Kramer, R. 2007. Leading Change Through Action Learning. The Public Manager, 36 (3):38-44.
  • Marquardt, M. J. 1999. Action learning in action. Palo Alto, CA:Davies-Black.
  • Marquardt, M. J. 2004. Harnessing the power of action learning.T锟紻, 58(6): 26鈥32.
  • Martinsons, M.G. 1998. MBA action learning projects. Hong Kong University Press.
  • Pedler, M., (Ed.). 1991. Action learning in practice (2nd ed.). Aldershot,UK: Gower.
  • Pedler, M. 1996. Action learning for managers. London: Lemos and Crane.
  • Raelin, J. A. 1997. Action learning and action science: Are they different? Organizational Dynamics, 26(1): 21鈥34.
  • Raelin, J. A. 2000. Work-based learning: The new frontier of management development. Reading, MA: Addison-Wesley.
  • Revans, R. 1980. Action learning: New techniques for management. London: P艂owy & Briggs, Ltd.
  • Revans, R. W. 1982. The origin and growth of action learning.Brickley, UK: Chartwell-Bratt.
  • Revans, R. W. 1998. ABC of action learning. London: Lemos and Crane.
  • Sawchuk, P. H. 2003. Adult learning and technology in working class life. New York: Cambridge University Press.
  • Interview with Dr Richard Hale on Action Learning Interviewed by Chris Duckworth, K Learning, KPMG, 14th April 2005:
  • Cranier, Stuart. 1999. The 75 Greatest Management Decisions Ever Made. New York: AMACOM Publishing
  • O’Neil, J. and Marsick, V.J. 2007. Understanding Action Learning. NY: AMACOM Publishing

Linki zewn臋trzne

  • Revans Center USA - Ameryka艅ska zrzeszenie rozwijaj膮ca Action Learning
  • Polski komplet naczy艅 sto艂owych religijny Action Learning
  • Oryginalny punkt Revansa z 1979.
  • Strona z artyku艂ami o Action Learning
  • World Institute for Action Learning

Model kapita艂u ludzkiego

October 3rd, 2008

Model kapita艂u ludzkiego - opiera si臋 na przekonaniu, 偶e cz艂owiek jest istot膮 zdoln膮, ch臋tn膮 do nauki, kt贸ra d膮偶y do samorealizacji na skro艣 w艂asny post臋p. Pr贸ba do samodoskonalenia si臋 wynika z jej naturalnej potrzeby. Szanse pracy w firmach wykorzystuj膮cych forma kapita艂u ludzkiego maj膮 nie dopiero co najlepsi. Wa偶nym atutem w trakcie rekrutacji s膮 cechy osobowo艣ci kandydata takie kiedy: kunszt pracy w zespole, ch臋膰 doskonalenia si臋, wierno艣膰. Maj膮 one wi臋ksze sygnowanie ani偶eli opinia i dyplomy.

Spis tre艣ci

//

Cechy

  • Pracownicy przyjmowani s膮 do pracy z my艣l膮 o d艂ugotrwa艂ym zatrudnieniu. Od momentu zatrudnienia interes dba o dobre nastr贸j i satysfakcja z pracy.
  • Pracownicy traktowani s膮 podczas gdy wa偶ne aktywa firmy, o kt贸re powinno si臋 si臋 troszczy膰 i inwestowa膰.
  • Inwestycje w kasa humanistyczny maj膮 natura: szkole艅, kurs贸w, wyjazd贸w integracyjnych, potencja艂 rozwoju swoich zainteresowa艅.
  • Ludzie zwalniani s膮 wzgl臋dnie niecz臋sto z pracy, co wynika z za艂o偶e艅 modelu, podczas gdy r贸wnie偶 z poniesionych nak艂ad贸w. Chyba 偶e tuz sobie nie radzi na danym stanowisku, przesuwany jest na inne, dok膮d jest w stanie podo艂a膰 obowi膮zkom.

Korzy艣ci

Inwestycje w pieni膮dze humanitarny s膮 korzy艣ciami obustronnymi (zar贸wno na rzecz pracownika, gdy i pracodawcy).

Na rzecz pracownika

G艂贸wnymi zaletami tego modelu w odniesieniu do pracownika jest bezpiecze艅stwo zatrudnienia, utalentowany atmosfera pracy, niska stresogenno艣膰. Elementy te sprawiaj膮, 偶e pracobiorca ch臋tniej przychodzi do pracy i lepiej j膮 wykonuje.

Na rzecz pracodawcy

Z zastosowania tego modelu bez liku korzy艣ci p艂ynie r贸wnie偶 na rzecz pracodawcy. S膮 to: du偶a oddanie, odpowiedzialno艣膰 pracownika w wykonywan膮 prac臋, niskie koszty rekrutacji.

Wady

Wadami tego modelu s膮 czasoch艂onne i drogie szkolenia pracownik贸w dostosowuj膮ce ich do pracy i podnosz膮ce ich kwalifikacje. Pozbawienie nowych pomys艂贸w, idei, spojrzenia na 艣wiat przypuszczalnie by膰 rezultatem z niewielkiej rotacji pracownik贸w.

Model kapita艂u ludzkiego jest cz臋sto spokrewniony ze strategi膮 konkurencji przez mark臋 (biznes oferuje wynik modny ze swoich zalet, walor贸w, kojarzonych z mark膮).

Komenderowanie polityki personalnej wg modelu kapita艂u ludzkiego wi膮偶e si臋 z du偶ymi kosztami wynikaj膮cymi z nak艂ad贸w na kszta艂cenie pracownik贸w, twierdzenie im dyspozycja kariery zawodowej itd. Jednakowo偶 ponoszone koszty s膮 wsp贸艂mierne do korzy艣ci wynikaj膮cych z zastosowania strategii konkurencji przez mark臋. Interes, kt贸rej przewag膮 konkurencyjn膮 s膮 niskie koszty, nie powinna traktowa膰 omawianej metody, bo mog艂aby postrada膰 swoj膮 pozycj臋.

W艂adza

October 3rd, 2008

W艂adza - to szansa wywierania przez jednostk臋 lub grup臋 rzeczywistego wp艂ywu na istotne sytuacja 偶ycia przez ukierunkowywanie w艂asnego post臋powania (w艂adza powy偶ej sob膮 - indywidualna) czy te偶 post臋powania innych os贸b (w艂adza powy偶ej innymi - spo艂eczna). W艂adza wykraczaj膮ca niezale偶nie od dominacja jednostki powy偶ej sob膮 - inaczej w艂adza spo艂eczna - jest zdolno艣ci膮 ukierunkowywania zachowa艅 innych ludzi oboj臋tnie od tego, azali偶 jest to zgodne z ich interesem i wol膮. Dok膮d przewa偶a kongruencja interes贸w i woli wsp贸艂zale偶nych osobnik贸w - w tamtym miejscu zb臋dne zwi膮zki w艂adcze.

Ze wzgl臋du na twarz relacji jest dozwolone przemawia膰 o w艂adzy:

  • indywidualnej - panowania powy偶ej sob膮 i swym post臋powaniem wzgl臋dem innych przez priorytet mi臋dzy alternatywnymi wariantami zachowa艅;
  • wsp贸lnotowej - wynikaj膮cej z bezpo艣rednich relacji mi臋dzyosobniczych (np. rodzinnych, s膮siedzkich, towarzyskich, mafijnych),
  • publicznej - obejmuj膮cej du偶e, niepowi膮zane wi臋zami osobistymi spo艂eczno艣ci, wyst臋puj膮cej w formie w艂adzy pa艅stwowej, ekonomicznej, ideologicznej.

W艂adza wsp贸lnotowa i publiczna nale偶膮 do szerszej kategorii w艂adzy spo艂ecznej. Mianem tym okre艣la si臋 podej艣cie socjalny zachodz膮cy mi臋dzy jednostkami spo艂ecznymi b膮d藕 grupami spo艂ecznymi, w kt贸rym jedna ze stron tego stosunku ma ewentualno艣膰 w droga wytrwa艂y i uzasadniony narzucania w艂asnej woli drugiej stronie, poniek膮d nie zwa偶aj膮c na jej oporu, i ma 艣rodki zapewniaj膮ce kontrol臋 tego post臋powania; owszem poj臋te zale偶no艣ci w艂adzy wyst臋puj膮 w ka偶dej grupie spo艂ecznej, w kt贸rej persona wydaje polecenia, a vip odmienny je wykonuje. Z relacjami w艂adzy i podporz膮dkowania mamy do czynienia wzd艂u偶 i wszerz w tamtym miejscu, dok膮d istnieje rozbi贸r na prze艂o偶onych i podw艂adnych.

W艂adza polityczna to rzemios艂o ukierunkowywania zachowa艅 wsp贸艂zale偶nych spo艂eczno艣ci o sprzecznych interesach za pomoc膮 nakaz贸w i zakaz贸w egzekwowanych uznawanymi za dopuszczalne 艣rodkami, na tak du偶a liczba skuteczna i d艂ugotrwa艂a, na tak jak uznawana przez podporz膮dkowanych za prawomocn膮.

Naturalnym zadaniem generalnym w艂adzy politycznej jest kreowanie i nadz贸r 艂adu umo偶liwiaj膮cego seks i kooperacja podleg艂ej jej wp艂ywom spo艂eczno艣ci na skro艣 uzgadnianie zachowa艅 i przezwyci臋偶anie sprzeczno艣ci wewn臋trznych i z innymi nacjami.

Patologicznym wynaturzeniem w艂adzy politycznej bywa pot臋gowanie i kreowanie wewn臋trznych i mi臋dzynarodowych skonfliktowa艅 po to, by pe艂niej zapanowa膰 ponad sk艂贸canym i zastraszanym narodem.

.

W艂adza spo艂eczna - wsp贸lnotowa i publiczna - prawdopodobnie si臋 motywowa膰 na dobrowolnej akceptacji maj膮cej 藕r贸d艂o w uznaniu jej autorytetu i prawowito艣ci (legalizm) czy te偶 na przymusie spo艂ecznym, a chocia偶by przemocy fizycznej.


Podzia艂 w艂adzy w Polsce

W艂adz臋 jest dozwolone tak偶e okre艣la膰 w szerszy spos贸b:

A ma w艂adz臋 powy偶ej B, podczas gdy przypuszczalnie sprawi膰, 偶e B zrobi to, czego by nie zrobi艂 bez oddzia艂ywania A. W owym czasie wolno nagrodzi膰 pogl膮d w艂adzy negatywnej, kt贸ra ma obszar, kiedy B post臋puje w przeciwie艅stwie w stosunku do woli A.

Wed艂ug klasycznej definicji Maxa Webera, w艂adza to dowolna okazja wykonywania w艂asnej woli w ramach danych stosunk贸w spo艂ecznych bez wzgl臋du na veto i na to, na czym ta przypadek si臋 opiera.

Cz臋sto przyjmuje si臋, 偶e podmiot podporz膮dkowana sprawuj膮cemu w艂adz臋, powinna dysponowa膰 podmiotowo艣膰 spo艂eczn膮. Z tego wzgl臋du np. niekt贸rzy uwa偶aj膮, 偶e mi臋dzy niewolnikami a ich w艂a艣cicielami ustosunkowanie si臋 w艂adzy nie zachodzi艂, niewolnicy byli gdy偶 na amen uprzedmiotowieni.

Spis tre艣ci

//

殴r贸d艂a w艂adzy

Najwa偶niejsze 藕r贸d艂a w艂adzy:

  • przemoc
  • przymus
  • nagrody
  • tradycja
  • charyzma
  • wiedza

Sylwetka w艂adzy

W艂adz臋 mo偶emy ujmowa膰 na dw贸ch p艂aszczyznach stosunk贸w spo艂ecznych.

  1. Pierwsza to p艂aska powierzchnia przedmiotowa b臋dzie p艂e膰 s艂aba m贸wi艂a o tym, 偶e 鈥瀢艂adza wypada do kogo艣鈥 ewentualnie ponadto, 鈥炁糴 szycha ma w艂adz臋鈥.
  2. Druga to p艂aska powierzchnia podmiotowa m贸wi o tym, 偶e 鈥瀢艂adza troch臋 postanawia, realizuje, pozwala, daje鈥.

W艂adza przypadkiem by膰 zar贸wno celem rywalizacji ewentualnie wsp贸艂pracy (bi膰 si臋 o w艂adz臋, celebrowa膰 w艂adz臋), podczas gdy i 艣rodkiem do osi膮gni臋cia czego艣 (za pomoc膮 w艂adzy…).

Terminu w艂adza u偶ywa si臋 r贸wnie偶 w znaczeniu instytucji, np.: w艂adza ko艣cielna, w艂adza partyjna, w艂adza zwi膮zkowa, w艂adza samorz膮dowa, w艂adza pa艅stwowa, (te w艂a艣nie poj臋cia na og贸艂 uwa偶a si臋 za potoczne definicje w艂adzy). Jest dozwolone wzi膮膰 w艂adzy r贸wnie偶 natura przeno艣ni, np.: w艂adza pi臋kna, w艂adza ciemno艣ci, w艂adza porz膮dku, w艂adza pieni膮dza itp.

Od ogromnie dawna podejmowane pr贸by zdefiniowania poj臋cia w艂adza nie satysfakcjonuj膮 wi臋kszo艣ci badaczy:

  • J. Burns 鈥 鈥瀕udzie od dw贸ch tysi臋cy lat staraj膮 si臋 przedziurawi膰 tajemnic臋 w艂adzy, jakkolwiek jej charakter w dalszym ci膮gu pozostaje nieuchwytna鈥,
  • M. Marsh 鈥 na rzecz tego badacza 鈥瀢艂adza to koncept oszuka艅czych nadziei鈥,
  • R. Dhal 鈥 鈥瀟o bezdenne bagno鈥,
  • H. Morgenstein 鈥 uwa偶a, 偶e jest to jeden z najtrudniejszych problem贸w nauki o polityce,
  • B. de Jouvenal 鈥 uwa偶a w艂adz臋 za nie zbadan膮 tajemnic臋 obywatelskich powinno艣ci.

W艣r贸d przyczyn trudno艣ci w okre艣laniu w艂adzy le偶y powszechno艣膰 jej wyst臋powania w 偶yciu cz艂owieka od pocz膮tku jego spo艂ecznego rozwoju, frekwencja nieomal we wszystkich kontaktach mi臋dzyludzkich, rozleg艂y profil dziedzin spo艂ecznej aktywno艣ci, jaki sob膮 obejmuje. Wykonanie w艂adzy dotyka r贸wnie偶 najg艂臋bszych interes贸w 偶yciowych poszczeg贸lnych jednostek i grup spo艂ecznych, co pozostaje nie bez znaczenia na rzecz ca艂ego procesu poznawczego, jaki si臋 z t膮 kategori膮 wi膮偶e.

Potoczne przekonania czym jest w艂adza

Istnieje par臋 przekona艅, co to owszem rzeczywi艣cie w艂adza:

  1. W艂adza 鈥 to zjawa uniwersalne w艂a艣ciwe zar贸wno przyrodzie, podczas gdy i ludziom tudzie偶 bytom idealnym, polega pani na naturalnej zasadzie panowania jednych i podporz膮dkowywania si臋 im drugich
  2. W艂adza 鈥 to wydarzenie naturalny i ma pierwiastek natomiast 藕r贸d艂a w biologicznej strukturze wsp贸lnej ludziom i zwierz臋tom. (Pisze si臋 o niej jak o relacji cz艂owiek-przyroda, dok膮d zasoby si艂y roboczej uderzenie poddaj膮 swojej woli zachowania zwierz膮t, ujarzmiaj膮 si艂y przyrody a jak indziej od niej zale偶膮)
  3. W艂adza 鈥 czasem postrzegana jest r贸wnie偶 jak pewna materia rz膮dz膮ca 艣wiatem, zapewnia mu niezb臋dn膮 harmoni臋, istniej膮c膮 bez wzgl臋du od konkretnych przejaw贸w.
  4. W艂adza 鈥 to r贸wnie偶 wrodzona cz艂owiekowi popyt bycia kierowanym natomiast si艂膮 dzia艂aj膮c膮 na mi臋so, dusz臋 i szare kom贸rki, pchaj膮c膮 go do podporz膮dkowywania innych swojej woli.

Typy definicji w艂adzy

  1. definicja behawioralna 鈥 w艂adza jak przypadek modyfikowania zachowania innych ludzi,
  2. definicja teleologiczna (celowo艣ciowa) 鈥 w艂adza jak spe艂nianie cel贸w, robienie zamierzonych skutk贸w,
  3. definicja instrumentalna 鈥 w艂adza jak szansa stosowania szczeg贸lnych 艣rodk贸w w celu osi膮gni臋cia zamierzonego celu,
  4. definicja strukturalna 鈥 w艂adza w charakterze osobliwy odmiana stosunku mi臋dzy rz膮dz膮cymi a rz膮dzonymi,
  5. definicja w艂adzy jak wp艂ywu 鈥 w艂adza to traf wywierania wp艂ywu, oddzia艂ywanie pojawia si臋 w owym czasie, jak pojawia si臋 autorytet,
  6. definicja konfliktowa 鈥 w艂adza jak 藕r贸d艂o konfliktu, w艂adza to r贸wnie偶 wybieg rozwi膮zywania tego konfliktu,

W艂adza jak funkcja

W艂adza by膰 mo偶e r贸wnie偶 nape艂nia膰 rol臋 funkcji:

  • integracyjnej,
  • dystrybucyjnej,
  • ochronnej,
  • strukturotw贸rczej.

W艂adza jak w艂a艣ciwo艣膰 nosiciela

Posiadanie w艂adzy nie jest w tym miejscu zale偶ne od systemu, w jakim znajduje si臋 informacja zesp贸艂, ali艣ci od samej jednostki, grupy spo艂ecznej azali偶 instytucji.

W艂adza jak podej艣cie spo艂eczny

Po pierwsze danie: z w艂adz膮 mo偶emy mie膰 do czynienia w tamtym czasie, jak jeden cz艂owiek podporz膮dkowuje si臋 innemu jednorazowo i bez uczestnictwa os贸b trzecich w charakterze obserwator贸w.

Po drugie: w艂adza by膰 mo偶e by膰 jednorazow膮, nieutrwalon膮 w jaki艣 droga dominacj膮 kogo艣 powy偶ej kim艣.

Dlatego tak偶e rozszerzona wyk艂adnia stosunku spo艂ecznego prowadzi do uznania za w艂adz臋 jednorazowego i przypadkowego wymuszenia na kim艣 uleg艂o艣ci.

R贸偶ne poj臋cia w艂adzy

  1. W艂adza jest stosunkiem spo艂ecznym, w kt贸rym jedna stronica podejmuje decyzje o pewnym stanie rzeczy, a druga je realizuje w wyj艣cie kongruentny z decyzj膮 i przy kontrol膮 decyduj膮cego. (J.Szczepa艅ski)
  2. W艂adza polityczna - inaczej plenipotencja do tworzenia prawa w艂膮cznie z kar膮 艣mierci i w konsekwencji ze wszystkimi pomniejszymi karami w celu okre艣lenia i zachowania w艂asno艣ci a dodatkowo u偶ycia si艂y spo艂eczno艣ci do wykorzystania tych praw, a w obronie wsp贸lnoty nim zagro偶eniem zewn臋trznym to ca艂okszta艂t na rzecz w艂o艣ci publicznego. (John Locke)
  3. W艂adza polityczna 鈥 w艂adza polityczna jak wszelka zorganizowana na zasadzie przymusu w艂adza jednej grupy ludzi w stosunku do innej grupy ludzi. (Uj臋cie marksistowskie)
  4. W艂adza polityczna 鈥 w艂adza polityczna jak organizm stosunk贸w spo艂ecznych zachodz膮cych mi臋dzy okre艣lonymi podmiotami, polegaj膮cy na dyspozycja stosowania trwa艂ego przymusu w celu zmuszenia drugiej okolica do okre艣lonego post臋powania. (Marek 呕migrodzki, Marek Chmaj)
  5. W艂adza polityczna 鈥 artyzm podporz膮dkowywania sobie woli organ贸w pa艅stwa jak zbiorowo艣ci o z艂o偶onej strukturze nazywana spo艂ecze艅stwem obywatelskim. (Widmo cz臋ste w trakcie wybor贸w)
  6. W艂adza polityczna 鈥 w艂adza polityczna, inaczej traf podejmowania decyzji i kontrolowanie ich wykonania w sposobie uzyskiwania, chronienia i pomna偶ania d贸br publicznych tudzie偶 o sposobie i rozmaitych sposobach dystrybucji tych d贸br. (Pogl膮d z encyklopedii politologii)

W艂adza a inne formy podporz膮dkowania woli

Wielkie ch臋膰 wywo艂uje pr贸ba odr贸偶nienia w艂adzy od: mocy, panowania, zarz膮dzania, wp艂ywu, kontroli i autorytetu.

  • Stosunek wielko艣膰 - w艂adza:

Mo偶na poda膰 definicj臋 to w kolejny wyj艣cie: znakomito艣膰 prawdopodobnie mie膰 kogo艣 w swojej mocy, przecie偶 nie ma ponad zanim w艂adzy. Je艣li w nast臋pstwie tego jeden cz艂owiek wi臋zi drugiego w celu zmuszenia go do danego zachowania, to wolno zaaprobowa膰 偶e ma go w swojej mocy. Z w艂adz膮 b臋dziemy mieli do czynienia wtedy podczas gdy podmiot wi臋ziona zastosuje si臋 do polece艅 azali偶 偶膮da艅 od niej oczekiwanych.

  • Stosunek hegemonia - w艂adza:

Mo偶na w tym miejscu rzec, 偶e wy偶szo艣膰 wynika z przewagi, kt贸r膮 jest dozwolone wyzyska膰 do przeforsowania swojej woli, alias zrealizowania w艂adzy. G贸ruje si臋 ponad kim艣 sprawno艣ci膮 fizyczn膮, erudycja do艣wiadczeniem, maj膮tkiem i innymi warunkami. W tym miejscu nadzwyczaj 艂atwo jest dozwolone dostrzec r贸偶nic臋 dominacja od w艂adzy. Nie maj膮c ponad kim艣 w艂adzy wolno wbrew to mie膰 go w swojej mocy. A nie maj膮c powy偶ej kim艣 w艂adzy nie wolno ponad zanim panowa膰.

  • Stosunek administracja 鈥 w艂adza:

Mo偶na uhonorowa膰 w tym miejscu dwaj istotne stanowiska: uto偶samiaj膮ce te kategorie i r贸偶nicuj膮ce. W tym drugim przypadku administracja traktuje si臋 w charakterze pogl膮d maj膮ce szerszy kierunek ani偶eli w艂adza.
Ka偶da w艂adza jest zarz膮dzaniem, pomimo tego nie ka偶de administracja jest w艂adz膮. Jest dozwolone, gdy偶 sterowa膰 lud藕mi ograniczaj膮c ich wol臋, natomiast subordynacja si臋 takiemu kierownictwu nie jest obligatoryjne 鈥 nie przewiduje si臋 w tej okolicy 偶adnych sankcji za zachowania niezgodne z proponowanymi.

  • Stosunek dzia艂anie 鈥 w艂adza:

Mo偶na w tym miejscu wymieni膰 nieco punkt贸w widzenia. Po pierwsze danie cz臋sto poj臋cia te uto偶samia si臋, co nie wymaga rozwini臋cia. Po drugie oddzia艂ywanie jest zakresowo szerszy ani偶eli w艂adza. W艂adza to forma wp艂ywu, niedaleko czym niezgodno艣膰 polega tu na nat臋偶eniu zdolno艣ci do oddzia艂ywania u jednej ze stron wyst臋puj膮cej tu relacje. Po trzecie w艂adz臋 i oddzia艂ywanie prosto z mostu si臋 oddziela. Po czwarte uczestnik najwa偶niejszy i uczestnik podrz臋dny musz膮 by膰 艣wiadome zachodz膮cej mi臋dzy nimi reakcji.

  • Stosunek doz贸r 鈥 w艂adza:

W艂adz臋 i dzia艂anie kojarzy si臋 cz臋sto z kontrol膮. Jakkolwiek wykonywanie kontroli jest cz臋sto jednoznacznie z wykonaniem w艂adzy. Ma to obszar w贸wczas, jak sterowany zdaje sobie spraw臋 z tego, 偶e jego behawior podlega obserwacji i post臋puje si臋 w tamtym czasie zgodnie z obowi膮zuj膮cymi go normami nie chc膮c si臋 narazi膰 na ewentualne sankcje.

  • Stosunek uznanie 鈥 w艂adza:

Poj臋cie to jest u偶ywane nie w艂a艣nie w s膮siedztwie okre艣leniu, 偶e 鈥瀔to艣 ma autorytet鈥, ewentualnie 鈥瀔to艣 jest autorytetem鈥 lecz r贸wnie偶, gdy m贸wimy np.: o autorytecie ojca, nauczyciela, prze艂o偶onego, prezydenta, parlamentu. Podporz膮dkowywanie si臋 takiemu autorytetowi przypisujemy nie tak wiele czyim艣 predyspozycjom w jakim stopniu przyznanym mu uprawnieniom.

W艂adza w uj臋ciu Maxa Webera

Rodzaj贸w w艂adzy jest jak najbardziej par臋. M. Weber wyr贸偶ni艂 trzy:

  1. Tradycyjn膮
  2. Charyzmatyczn膮
  3. Legaln膮

1) W艂adza tradycyjna - wyst臋powa艂a aktualnie we wczesnym 艣redniowieczu i w niekt贸rych dzisiejszych spo艂ecze艅stwach plemiennych, jest u艣wi臋cona wielowiekowym przestrzeganiem zwyczaju. Uzasadnia艂a niewiasta wyr贸偶nion膮 pozycj臋 w艂adcy, jaki z kolei sta艂 na stra偶y jej przestrzegania.

2) W艂adza charyzmatyczna - opiera si臋 na 鈥瀘sobistej zdolno艣ci jednostki podporz膮dkowywania sobie ludzi i ich oddaniu i zaufaniu w stosunku do przyw贸dcy鈥. Jest, wtedy to w艂adza zindywidualizowana, w艂adza, kt贸rej pies z kulaw膮 nog膮 odmienny pomijaj膮c osob膮 obdarzon膮 charyzm膮 nie jest w stanie odprawi膰. 贸w kategoria sprawowania w艂adzy ma wprawdzie twarz przemijaj膮cy (np. Wa艂臋sa, Lepper). Pr臋dzej azali偶 p贸藕niej w艂adza musi by膰 “produkowana” niedaleko pomocy biurokratycznej sprawno艣ci (zobacz plus: lider charyzmatyczny).

3) W艂adza legalna 鈥 do jej sprawowania uzasadniony jest kto艣, jaki dzia艂a w ramach przyznanych mu kompetencji, okre艣lonych przez w艂a艣ciwy schludno艣膰 normatywny.

W艂adza a spo艂ecze艅stwo

W艂adza pa艅stwowa (polityczna)

Typ w艂adzy uniwersalnej, og贸lnospo艂ecznej, obejmuj膮cej ludzi zamieszkuj膮cych okre艣lone teren, sprawowanej przez nie zaplanowany kiciarz, oddzielony od og贸艂u ludno艣ci; w艂adza pa艅stwowa opiera si臋 w ostateczno艣ci na gro藕bie u偶ycia przemocy fizycznej w formach przewidzianych prawem, niedaleko czym w艂adca maj膮 dzisiaj monopol dysponowania si艂膮 fizyczn膮 (faktyczna moc).

Ich w艂adz臋 wspiera tytu艂 do rz膮dzenia (powaga), pochodz膮cy z legitymacji kompetencyjnej (prawowito艣膰 w艂adzy) i z legitymacji ideologicznej, przede wszystkim z przekonania, 偶e w艂odarz dzia艂aj膮 m膮drze i poprawnie na przedmiot spo艂ecze艅stwa.

Ka偶da w艂adza pa艅stwowa opiera si臋 po cz臋艣ci na mocy, po cz臋艣ci na autorytecie instytucjonalnym organ贸w w艂adzy pa艅stwowej. Uczestnik w艂adzy pa艅stwowej w systemie demokratycznym ma twarz kolegialny; sk艂ada si臋 z bezpo艣redniego podmiotu w艂adzy pa艅stwowej i spo艂ecznego (ostatecznego) podmiotu w艂adzy.

Bezpo艣redni strona tworzy pracownicy 偶yczliwy organ贸w pa艅stwa za艣 funkcjonariusze administracji pa艅stwowej (organizacja biurokratyczna). Kierownicze gremia organizacji pa艅stwa, partii politycznych, grup interes贸w tudzie偶 艣rodk贸w masowej komunikacji s膮 elit膮 w艂adzy.

Natomiast spo艂ecznym podmiotem w艂adzy pa艅stwowej jest nar贸d, posp贸lstwo, inaczej og贸艂 obywateli uczestnicz膮cych w powo艂ywaniu kierownictwa politycznego i wp艂ywaj膮cych na jego rz膮dy.

Podmiotem w艂adzy pa艅stwowej jest 艂膮cznie inteligencja w艂adzy i nar贸d; nie ma wi臋c jednego, suwerennego podmiotu, kto by w fortel nieodwo艂alny i najwy偶szy rang膮 rozstrzyga艂 o tym, kto u偶ywanie post臋powa膰 z uprawnie艅 w艂adczych (panowanie ludu sprawowane przez elity wybierane przez lud).

Bezpo艣redni uczestnik w艂adzy pa艅stwowej zapewnia bezpiecze艅stwo wewn臋trzne i zewn臋trzne, chroni uk艂ady spo艂eczno-ekonomiczne, stwarza r贸wnie偶 dar do samoorganizowania si臋 spo艂ecze艅stwa, np. w formach samorz膮du spo艂ecznego.

Do g艂贸wnych uprawnie艅 podmiotu w艂adzy pa艅stwowej nale偶膮 uprawnienia prawodawcze, tj. do ustanawiania na gruncie konstytucji norm prawnych uniwersalnie wi膮偶膮cych, bez naruszania konstytucyjnych praw i wolno艣ci obywatelskich, do dokonywania czynno艣ci aktualizuj膮cych obowi膮zki przewidziane przez w tym momencie ustanowione normy (decyzje administracyjne podejmowane przez stopie艅, kierunek pionowy administracji og贸lnej i s艂u偶by wyspecjalizowane) natomiast do wymierzania sankcji w stosunku do os贸b przekraczaj膮cych normy prawne (aspekt sprawiedliwo艣ci za艣 organa bezpo艣redniego przymusu: armia, milicja, Us艂uga Wi臋zienna). Organa wyposa偶one w uprawnienia w艂adcze tworz膮 miglanc w艂adzy pa艅stwowej; matacz 贸w jest skonstruowany albo na zasadzie jednolito艣ci i centralizacji (ustroje w艂adzy absolutnej), ewentualnie zgodnie z zasad膮 podzia艂u w艂adzy.

Historycznie cz臋stsze by艂y i s膮 w dalszym ci膮gu niedemokratyczne formy sprawowania w艂adzy pa艅stwowej; pracownicy taktowny nie jest wy艂aniany w wyborach, nie odpowiada poprzednio spo艂ecze艅stwem za swoje dzia艂ania, a spo艂eczno艣膰 jest dopiero co biernym przedmiotem rz膮dzenia (tyranie staro偶ytne, monarchie, dyktatury).

Podmiotem w艂adzy jest w takich systemach lub zesp贸艂, lub niewielka gromada oligarchiczna (arystokracja, wskaz贸wka wojskowa, przyw贸dcy monopartii). Monarchie, przede wszystkim dziedziczne, opieraj膮 si臋 na autorytecie w艂adzy, za艣 dyktaturom towarzyszy ustr贸j polityczny policyjny; nasila si臋 w owym czasie stosowanie bezpo艣redniego przymusu, w formach nie przewidzianych prawem.

W艂adza ekonomiczna

Zdolno艣膰 podmiotu w艂adzy do narzucania swej woli, zmuszania do okre艣lonego zachowania i kontrolowania przedmiotu w艂adzy. Przedmiotami w艂adzy ekonomicznej s膮 czynniki produkcji (grunt, anga偶, kasa), produkty, podmioty gospodarcze (przedsi臋biorstwa, banki, organizacje gospodarcze), r臋ce do pracy i grupy spo艂eczne, instytucje.

Podmiotami w艂adzy ekonomicznej mog膮 by膰 zasoby ludzkie (cz臋sto jak w艂a艣ciciele czynnik贸w produkcji b膮d藕 produkt贸w), przedsi臋biorstwa, instytucje, pa艅stwo, organizacje mi臋dzynarodowe.

殴r贸d艂em w艂adzy ekonomicznej prawdopodobnie by膰 w艂asno艣膰 (czynnik贸w produkcji, produkt贸w, podmiot贸w gospodarczych), erudycja (w zasadzie zdolno艣膰 zarz膮dzania), tytu艂 w艂asno艣ci w艂adzy innego rodzaju (np. politycznej, religijnej), zakres ekonomiczna.

Rodzaje w艂adzy ekonomicznej zale偶膮 od relacji mi臋dzy podmiotem a przedmiotem w艂adzy, np. w艂a艣ciciel przypuszczalnie sprzeda膰 faktor produkcji czy te偶 zleca膰 w艂asnym przedsi臋biorstwem, zak艂ad pracy maj膮ce si艂臋 ekonomiczn膮 by膰 mo偶e ustanawia膰 konsumentowi wy偶sze ceny; najemny pracobiorca zarz膮dca prawdopodobnie zleca膰 cudzym przedsi臋biorstwem; pa艅stwo by膰 mo偶e miesza膰 si臋 w prywatne interesy, okre艣laj膮cpu艂apy cenowe b膮d藕 sterowa膰 procesami gosp. przez polityk臋 gospodarcz膮 b膮d藕 normy prawne.

Na przestrzeni wiek贸w jest widoczna, zgodna z procesami politycznymi, kierunek do zmniejszania zakresu ekonomicznej w艂adzy autorytarnej na przedmiot w艂adzy ograniczonej (wsp贸艂w艂adzy). Ograniczanie w艂adzy autorytarnej oznacza r贸wnie偶 poszerzanie kr臋gu os贸b odpowiedzialnych za procesy ekonomiczne.

W艂adza publiczna

Sformalizowana w艂adza grupy spo艂ecznej pos艂uguj膮cej si臋 przymusem w celu realizacji okre艣lonych zada艅 i cel贸w. Taki jako艣膰 w艂adzy przypuszczalnie by膰 realizowany nie w艂a艣nie przez podmioty pa艅stwowe, mimo to plus np. organy piszcza艂kowe samorz膮du terytorialnego, w艂adz臋 ko艣cio艂a.

Funkcje w艂adzy

  • strukturotw贸rcza - tworzenie podzia艂贸w spo艂ecznych wynikaj膮cych ze stopnia dost臋pu do w艂adzy politycznej;
  • integracyjna - koordynowanie i uregulowanie konfliktowych dzia艂a艅 podmiot贸w, dooko艂a nadrz臋dnych warto艣ci i interes贸w warunkuj膮cych stabilno艣膰 systemu politycznego, umacnianie sp贸jno艣ci spo艂ecze艅stwa, wzmacnianie to偶samo艣ci wsp贸lnot politycznych
  • dystrybucyjna - narzucenie kryteri贸w i regulacji podzia艂u d贸br materialnych i niematerialnych po艣rodku podmioty

Zobacz te偶

Zobacz w Wikicytatach kolekcj臋 cytat贸w
dotycz膮cych w艂adzy

  • przegl膮d zagadnie艅 z zakresu politologii
  • panowanie
  • polityka
  • funkcje w艂adzy politycznej
  • anarchia

Misja przedsi臋biorstwa

October 3rd, 2008

Misja przedsi臋biorstwa - monta偶 warto艣ci akcentuj膮cy specyficzn膮 rol臋 danej organizacji na przedmiot otoczenia, tym samym uzasadniaj膮cych trwanie danej jednostki. Angielskie mission statement by膰 mo偶e r贸wnie偶 mie膰 znaczenie deklaracje programow膮 r贸藕nych nie komercyjnych instytucji

Misja jest ukonkretnieniem pomys艂u na firma. Poselstwo tworzy posta膰 organizacji. Powinna pasowa膰 na pytania:

  • po co istnieje przedsi臋biorstwo,
  • do czego d膮偶y,
  • okre艣lenie zbioru klient贸w,
  • jakie zaspokaja potrzeby.

Zasady formu艂owania misji:

  • Zwi臋z艂o艣膰 (lakoniczno艣膰)
  • Elastyczno艣膰 (sposobno艣膰 zmian)
  • Oryginalno艣膰

Nie powinno si臋 wyra偶a膰 misji za wysoce odleg艂ej od bie偶膮cego stanu, jako 偶e kadra nie b臋d膮 si臋 z ni膮 identyfikowa膰.

Patrz ponadto: Obraz firmy